Czy termin deepfake jest ci znany? Technologia ta, wyjątkowo niebezpieczna w dzisiejszym cyfrowym świecie, zaciera granicę między tym, co prawdziwe, a tym, co fałszywe. Artykuł przybliży ci zagrożenia, jakie niosą zmanipulowane materiały i metody na ich rozpoznawanie.
Co to jest deepfake?
Deepfake to technologia, której nazwa wywodzi się z połączenia słów deep learning (głębokie uczenie) i fake (fałszywy). Wykorzystuje sztuczną inteligencję AI do tworzenia lub manipulowania obrazami, dźwiękami lub materiałami wideo w taki sposób, że wyglądają jak prawdziwe.
Bardzo trudne jest odróżnienie ich od autentycznych, dzięki czemu znalazły zastosowania w filmach, w których twarz jednej osoby jest cyfrowo nakładana lub odmładzana.
Fałszerstwo cyfrowe stanowi poważne zagrożenie, lecz dokładniejsze informacje na ten temat znajdą się w dalszej części artykułu.
Jak rozpoznać wytwory AI?
Rozpoznawanie sfałszowanych materiałów staje się coraz trudniejsze, gdyż technologia ich tworzenia jest bardziej zaawansowana. Oto na co zwrócić uwagę w przypadku wątpliwości:
- Wskazówki wizualne:
- Brak naturalnych niedoskonałości. Twarz jest zbyt gładka, bez zmarszczek i cieni.
- Niespójna mimika. Emocje na twarzy nie zgadzają się z wypowiadanymi słowami, np. osoba może mówić coś smutnego, ale jej twarz jest zbyt radosna.
- Nienaturalne ruchy ust. Wargi nie są zsynchronizowane z wypowiadanym dźwiękiem.
- Nienaturalne mrugnięcia. Osoby mogą mrugać zbyt często lub zbyt rzadko, albo w nienaturalny sposób.
- Problemy z oświetleniem:
- Niespójne oświetlenie. Oświetlenie na twarzy lub cienie nie pasują do reszty otoczenia.
- Dziwne cienie. Cienie są rozmyte lub padają w niewłaściwym kierunku.
- Błędy w tle lub otoczeniu:
- Sztuczne tło. Tło wygląda nienaturalnie, jest rozmazane lub ma niepasujące do siebie elementy.
- Brak szczegółów. Problem z wygenerowaniem takich detali jak włosy, wzór na ubraniu lub biżuteria.
- Nienaturalne proporcje ciała. Głowa nie pasuje do reszty ciała lub inne części ciała są zdeformowane i mają dziwny kształt.
- Ogólna jakość wideo lub zdjęcia:
- Niska jakość. Fałszywe materiały są niższej jakości, zawierają piksele lub budzące podejrzenia zniekształcenia.
Przeczytaj również: Plain language – jak tworzyć treści zgodnie z tą ideą?
Jeszcze więcej sposobów na wykrycie deepfake’ów
Pamiętaj, że technologia rozwija się błyskawicznie, dlatego z każdym dniem wychwycenie fałszerstwa cyfrowego może być trudniejsze. Poniżej jeszcze kilka dodatkowych wskazówek, jak nie dać się nabrać cyfrowym oszustom:
- Wskazówki dźwiękowe:
- Nienaturalny głos. Głos brzmi monotonnie, robotycznie.
- Brak naturalnych przerw w dialogu. Wypowiedzi są zbyt płynne lub zbyt sztywne, bez naturalnych przejęzyczeń, pauz, chrząknięć, które są spotykane w normalnej mowie.
- Dziwne szumy w tle. Dźwięki w tle nie pasują do sytuacji.
- Problemy z synchronizacją. Dźwięk nie pasuje do ruchu warg.
- Wskazówki ogólne:
- Źródło materiału. Zawsze weryfikuj źródło informacji i zastanów się, czy jest wiarygodne.
- Treść materiału. Zachowaj szczególną ostrożność w przypadku kontrowersyjnej lub szokującej treści.
- Sprawdź wiarygodność. Poszukaj, czy dana informacja jest potwierdzona przez wiarygodne źródło.
- Zachowaj dystans. Podchodź do materiałów z sieci z rozsądkiem, zwłaszcza gdy wzbudzają silne emocje.
Zagrożenia spowodowane przez fałszywki
Największym wyzwaniem jest odróżnienie fałszerstw cyfrowych od autentycznych materiałów. Główne zagrożenia to:
- Dezinformacja. Deepfaki mogą być używane to tworzenia fałszywych wiadomości, które wyglądają wiarygodnie.
- Szkalowanie wizerunku. Najczęściej ofiarami oszustw cyfrowych są osoby publiczne, przedstawione w kompromitujących, nieprawdziwych sytuacjach, co może prowadzić do zniszczenia ich relacji osobistych i zawodowych.
- Oszustwa. Problem cyberprzestępczości, np. podszywanie się pod osoby w wideorozmowach w celu wyłudzenia danych lub pieniędzy.
- Naruszenie prywatności. Sfałszowane treści tworzone są bez zgody osób, których głos, wizerunek są wykorzystywane.
- Szerzenie propagandy. Celem cyfrowych oszustw może być wywołanie paniki wśród ludności i dezinformacja.
Podsumowanie
Ochrona przed deepfake’ami jest ogromnym wyzwaniem, ponieważ technologia ta jest coraz bardziej zaawansowana. Dlatego też istotne są edukacja społeczeństwa w zakresie weryfikacji źródeł w Internecie oraz rozwijanie narzędzi do wykrywania fałszywych treści. Twoja czujność to najlepsza obrona.
Autor tekstu: Agata Jagiełło